SEZAİ KARAKOÇ EDEBİYAT FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYEMİZİN PROJESİ
KABUL EDİLDİ
Dicle Üniversitesi Sezai Karakoç Edebiyat Fakültesi öğretim
üyelerinden Dr. Öğr. Üyesi Süleyman BARLAS yürütücülüğünde hazırlanan “Çağrışım Atlası: Türk Lehçelerinde Sözcükler Arası Bağlantılar” başlıklı proje, “TÜBİTAK
1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı” kapsamında destek almaya hak kazanmıştır. Toplam 36 ay sürecek proje için TÜBİTAK tarafından 1.207.654 TL destek sağlanmıştır.
Proje, Türkiye Türkçesi dışındaki üç büyük Türk lehçesinde
(Azerbaycan, Özbek ve Kırgız Türkçeleri) sözcük çağrışımlarını toplumsal
cinsiyet bağlamında analiz eden öncü bir çalışmadır. Disiplinler arası
yapısıyla dikkat çeken proje, söz konusu lehçelerde bireylerin temel sözcüklere
verdikleri zihinsel tepkileri dijital platformlar üzerinden toplayarak çağrışım
verilerini ağ analizi teknikleriyle inceleyecektir.
Proje kapsamında geliştirilecek çevrim içi platform
aracılığıyla 18-30 yaş aralığındaki katılımcılardan serbest çağrışım yöntemiyle
veri toplanacak; bu veriler Python programlama dili ve NetworkX, Pandas,
Matplotlib gibi kütüphanelerle analiz edilerek görselleştirilecektir. Küçük
Dünya kuramı, Louvain algoritması, çağrışım gücü, aradalık merkezîliği gibi
metriklerle yürütülecek analizler, sözlüklerin zihindeki yapılanmaları ile bu
yapılanmalar üzerindeki cinsiyet ve kültür temelli farklılıkları açığa
çıkaracaktır.
Elde edilecek çıktılar; dil öğretimi, yapay zekâ, doğal dil
işleme, marka stratejileri ve kültürel çözümlemeler gibi pek çok alanda
kullanılabilir nitelikte olacak aynı zamanda “Türk Dünyası 2040 Vizyonu” kapsamında ortak Türk kimliğinin bilişsel haritalarını
çıkarmaya katkı sunacaktır.
Bu önemli bilimsel başarı dolayısıyla öğretim üyemizi tebrik
ediyor, projenin Türk lehçeleri üzerine yapılan çalışmalara ve dijital beşerî
bilimler alanına güçlü katkılar sunmasını diliyoruz.