6. MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ
6.1. Dış Morfolojik Özellikleri
Baş büyük ve bedenden geniştir. Boyun bölgesi belirgin değildir. Ağız ve burun çevresinde uzun beyaz renkli ve seyrek bıyık kılları bulunur. Burunun ucunda çıplak bir alan (rhinarium) vardır. Kulak kepçesi yoktur ve kulak açıklığı kıllar arasındadır. Vücut kılları kısa ve yumuşaktır. Başın üst kısımları sarımsı kahverengi, sırt kılları başın üstündeki kıllardan daha açık renklidir. Burunun üst kısmından alına kadar gözler arasındaki kıllar daha koyu renklidir. Belirgin bir yanal çizgi bulunmamakla birlikte karına doğru gidildikçe renkleri daha açık tonludur (Resim 1). Karın altları daha seyrek kıllarla örtülü ve kılların dipleri açık gri renkte ancak sırt ve baş kıllarının dipleri koyu griden siyaha kadar değişmektedir. Gözler oldukça küçüktür. Görme duyuları zayıftır. Kuyruk arka ayaklardan kısa, uç kısmı taban kısmından daha kalın ve seyrek kıllarla örtülüdür. Kuyruk, parmakların ve ayakların üstleri seyrek beyaz renkli kıllarla örtülüdür. Ön ve arka ayaklar beşer parmaklı, tırnaklar zayıf, kavisli ve şeffaftır. Ön ve arka ayak tabanları çıplak ve arka ayak tabanında altı tüberkül bulunmaktadır (Şekil 15A,B).
Şekil 15. Ellobius lutescens’de ayak tabanları. ön ayak (solda), arka ayak (sağda), (Tb. tüberkül).
Hinton (1926), Çağlar (1967) ve Harrison (1972) 2 çift göğüste 2 çiftte kasıkta olmak üzere 8 meme ucları olduğunu belirtmektedirler ancak incelenen örneklerde meme ucları 2 çifti göğüste bir çifti kasıkta olmak üzere 6 tanedir. Dış vücüt ölçüleri Tablo 3’de verilmiştir.
Tablo 3. Ellobius lutescens’in dış vücut ölçüleri. (mm). (N: örnek sayısı, Min-Max.: eksterm değerler, X: ortalama, Sd.: standart sapma).
|
Karakterler |
N |
Min-Max |
X |
±Sd |
Tip Örneği (Thomas, 1897) |
|
Baş+Beden uzunluğu |
29 |
106-138 |
122.89 |
6.86 |
125 |
|
Kuyruk uzunluğu |
21 |
7-16 |
11.81 |
2.20 |
14 |
|
Arka ayak uzunluğu |
30 |
19-26 |
22.50 |
1.38 |
22 |
|
Ağırlık (gr) |
26 |
56-92 |
68.92 |
8.68 |
-- |
6.2. Baş İskeleti Özellikleri
Kafatası bombeli. Interparietal kemik yoktur. Zigomatik yay belirgin şekilde ayrı ve orta bölgesinde genişlemiştir. Erginlerde sagital çıkıntı occipital bölgeye ulaşmadan iki kola ayrılmakta ve lambdoid çıkıntının anteriorunda üçgensi bir alan oluşturmaktadır (Şekil 16 A). Incisive foramenler oldukça küçüktür. Timpanik bullae uzamış, uzunluğu genişliğinden fazladır (Şekil 16 B). Mandibula’da alveolar çıkıntı küçük ve condyloid çıkıntı ile kaynaşmıştır. Coronoid çıkıntı uzun ve alveolar çıkıntıya doğru kıvrıktır (Şekil 16 C).
Şekil 16. Ellobius lutescens’in baş iskeleti. A.Dorsal, B.Ventral, C. Mandibula (ak.alt kesici, anp.angular çıkıntı, ap.alveolar çıkıntı, cdp.condyloid çıkıntı, cp.coronoid çıkıntı, if. İncisive foramen, kd.kesici diş, lç.lambdoid çıkıntı, m.molar dişler, n.nasal, po.paroccipital çıkıntı, sç.sagital çıkıntı, tb.timpanik bullae, üa.üçgen alan, zy.zigomatik yay,).
Lambdoid çıkıntı occiput üzerinde anteriore doğru hafif bir yay çizmekte, erginlerde ve yaşlılarda squamoseller üzerinde daha belirgindir. Nasallerin posterior uçları infraorbital foramenlerin hizasına ulaşmaktadır (Şekil 16 A). Paroccipital çıkıntı kısa ve ileriye doğru uzanmaktadır (Şekil 16 B). Baş iskeletine ait ölçüler tablo 4’de verilmiştir.
Tablo 4. Ellobius lutescens’ın baş iskeleti ölçüleri (mm). (N: örnek sayısı, Min-Max.: eksterm değerler, X: ortalama, Sd.: standart sapma).
|
Karakterler |
N |
Min.-Max. |
X |
± Sd |
|
Maksimum Kafatası uzunluğu |
29 |
31.9-37.0 |
34.08 |
1.29 |
|
Condylonasal uzunluk |
31 |
27.1-32.2 |
29.50 |
1.12 |
|
Zigomatik genişlik |
31 |
21.3-25.7 |
22.99 |
1.02 |
|
Maksimum Kafatası yüksekliği |
31 |
10.4-12.9 |
11.58 |
0.58 |
|
İnterorbital genişlik |
33 |
5.3-6.7 |
6.22 |
0.28 |
|
Beyin Kapsülü genişliği |
30 |
13.7-15.2 |
14.44 |
0.40 |
|
Nasal uzunluk |
32 |
7.4-10.3 |
8.60 |
0.78 |
|
Rostrum genişliği |
33 |
5.1-6.5 |
5.74 |
0.32 |
|
İncisive Foramen uzunluğu |
33 |
1.1-2.7 |
2.02 |
0.38 |
|
Üst Molar dizi uzunluğu |
31 |
6.4-7.6 |
7.08 |
0.33 |
|
Üst Alveol uzunluğu |
31 |
6.9-8.4 |
7.71 |
0.38 |
|
Üst Diastema uzunluğu |
32 |
10.1-12.9 |
11.35 |
0.65 |
|
Mandibula uzunluğu |
33 |
18.7-23.0 |
21.05 |
1.09 |
|
Alt Molar dizi uzunluğu |
33 |
6.7-7.9 |
7.33 |
0.32 |
|
Alt Alveol uzunluğu |
33 |
7.1-8.9 |
8.07 |
0.44 |
|
Alt Diastema uzunluğu |
33 |
4.5-6.0 |
5.28 |
0.38 |
|
Mandibula yüksekliği |
33 |
5.0-7.1 |
6.03 |
0.52 |
|
Coronoid çıkıntı yüksekliği |
32 |
10.3-13.4 |
11.98 |
0.74 |
6.3. Diş Yapıları
Diş
formülleri 1.0.0.3/ 1.0.0.3 =16 şeklindedir. Üst kesici dişler prodont tipte
olup ileriye doğru uzanmaktadır. Bu dişlerin ön yüzeyleri düz ve beyaz
renklidir. Azı dişleri hipsodont tipte ve köklüdürler. Bu dişlerinin çiğneme
yüzeylerindeki mine kıvrıntıları kapalı üçgenler oluşturmamaktadır. M3
ve M3 dişleri diğer dişlerden daha küçüktür. M1,2 dişleri
iki lingual ve iki labial girintiye sahiptir. M3 ise iki labial bir
lingual girintilidir (Şekil 17).
Şekil 17. Ellobius lutescens’in üst azı dişleri çiğneme yüzeylerinin yapısı. Lab.:labial, Lin.: lingual, Ant.: anterior, Post.: posterior.
Genç ve erginlerde M1 dişi üç lingual, üç labial girinti ve dört çıkıntı bulunmaktadır. Bazı bireylerde dişin anteriorunda hafif bir girinti bulunabilmektedir. Yaşlılarda anteriordeki çıkıntı kaybolmaktadır. M2,3 dişlerinde iki labial ve iki lingual girinti vardır (Şekil 18).
Şekil 18. Ellobius lutescens’in alt azı dişleri çiğneme yüzeylerinin yapısı. Lab.:labial, Lin.: lingual, Ant.:anterior, Post.: posterior.
M3 dişlerinin çiğneme yüzeylerinde girinti ve çıkıntı varyasyonları görülmektedir (Şekil 19 a,b,c,d,e). Bu varyasyonlar yaşa bağlı olduğu gibi aynı yaş grupları arasında da bulunabilmektedir. Populasyonda en çok görülen M3 dişi çiğneme yüzeyi (Şekil 19A)’da verilmiştir.
Şekil 19. Ellobius lutescens’in M3 dişi çiğneme yüzeyi varyasyonları. A. En yaygın görülen M3 diş şekli; a,b,c,d,e varyasyonlar.