Açılışta Uyarı Mesajı
Açılışta bir uyarı mesajının görünmesini sağlamak için önce Registry editörü
(regedt32.exe) çalıştırın. Ardından HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows
NT\CurrentVersion\Winlogon yolunu izleyin. LegalNoticeCaption
ve LegalNoticeText bölümlerini edit ederek açılışta görünmesini istediğiniz
mesajı (“Microsoft Sizi Sever” gibi:) ve başlığını yazın. Şaka bir yana, “Sadece
iş amaçlı kullanım için” ya da “Cihazı kullanmak için lütfen önce sistem yöneticisine
başvurun” tarzında mesajlar düşünebilirsiniz.
CD-ROM AutoPlay’in İptali
Sistemin autorun özelliğini geçersiz kılmak istiyorsanız bu mümkün. Registry
editörü (regedt32.exe) çalıştırın ve HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Services\Cdrom
dizinine ulaşın. Autorun’ın üzerine çift tıklayın ve gelen editörde Data değeri
olarak 0 (sıfır) yazın.
NT 4.0’da Dual-Boot Seçeneğini Değiştirme
Windows 95’ten sonra Windows NT 4.0’ı yüklemiş ve dual-boot
seçeneğini seçmişseniz, NT kendisini otomatikman açılış için varsayılan OS olarak
atar. Yani, açılışta çıkan ve default olarak 30 saniye bekleyen menüde seçili
gelen işletim sistemi Windows NT’dir. Bu ayarları değiştirmek için My
Computer -> Control Panel -> System’e gelin ve “Startup/Shutdown”
sekmesini seçin. Gelen sayfada tüm boot seçeneklerini görebilir ve seçili gelmesini
istediğiniz OS’u belirleyebilirsiniz. Buradan ayrıca açılıştaki menünün bekleme
süresini de değiştirebilirsiniz.
NT Desktop’ı Kaydedin
NT’den düzgün bir şekilde çıktıysanız son yaptığınız masaüstü değişikliklerini
kaybetmezsiniz. Ancak bir göçme durumunda ya da anormal bir kapanış sonucunda
söz konusu değişiklikler korunmaz (Windows NT performans darboğazları oluşturmamak
için masaüstünü [ikonların yerleşimini] sürekli bir biçimde kaydetmez). Buna
engel olmak için masaüstüne tıklayıp F5’e basma işlemini sık sık yapın deriz.
Son Kullanıcıyı Gizleyin
Bildiğiniz gibi, Windows NT açılış sırasında default olarak sisteme en son logon
olmuş kullanıcının ismini gösterir. Eğer bunu güvenliğiniz için bir tehdit olarak
görüyorsanız önlem almak elinizde. İlk iş olarak Registry Editor’ü çalıştırın
(bunun için Start menüsünden Run komutunu verin ve regedit yazıp OK deyin.)
HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\ yolunu takip
edin ve Winlogon’a tıklayın. Burada, Edit menüsünden New komutunu vererek String
Value ifadesini seçin. String’in ismi olarak DontDisplayLastUserName yazın ve
Enter’a basın. Bu yeni değerin üzerine çift tıklayın ve değer verisi olarak
1 girdikten sonra OK deyin. Artık Registry Editor’ü kapatabilirsiniz. Bundan
böyle sistem, bir sonraki açılışta son kullanıcının user name’ini gizleyecektir.
(Tahmin ettiğiniz gibi, değer verisini 0 yapmanız durumunda kullanıcı ismi tekrar
görünür olacaktır.)
Logon’da Farklı Resim
Windows NT logon ekranında dilediğiniz resmi görmeniz mümkün. Bunun için önce,
logon sırasında görmeyi arzu ettiğiniz resmi bit-eşlem (BMP) formatında temin
ettikten sonra dosyayı diskiniz üzerinde herhangi bir yere kaydedin. Registry
Editör’ü çalıştırın ve HKEY_USERS\.DEFAULT\Control Panel\ yolunu izleyin ve
Desktop’ı seçin. Editörün sağındaki panelden Wallpaper’a çift tıklayın. Değer
verisi bölümüne, kaydetmiş olduğunuz dosyanın yolunu yazın (meselâ, c:\Winnt\BenimResmim.BMP).
Evet, işlem ana hatlarıyla bunlardan ibaret. Geriye kalan bazı ayarlar da şöyle:
TileWallpaper değeri için 0 ve 1 girilebilir. 0 girildiğinde resim ekranın merkezinde
yer alır, 1 girildiğinde ise tüm ekrana döşenir. Ayrıca, bu değer (TileWallpaper)
için 0 girilmişse, resmin ekran üzerindeki konumu ile oynamak da mümkündür.
Edit menüsünden New String Value diyerek WallpaperOriginX ve WallpaperOriginY
değerlerini tanımlayabilirsiniz. Bunlardan birincisi, resmin ekranın solundan
kaç piksel uzakta olacağını belirtirken ikincisi de ekranın tepe noktasından
kaç piksel aşağıda olacağını gösterir.
Windows’lar Nerede?
Makinenizde dual-boot seçeneği mevcutsa, OS seçimini yapmış olduğunuz dual-boot
ekranında, karşınıza gelen alternatiflerin yazılmış olduğu şekli değiştirebileceğinizi
biliyor muydunuz? Daha açık bir ifadeyle söylemek gerekirse, seçeneklerden birinin
“Microsoft Windows 95” olarak değil de “Digital Unix 4.0D” olarak görünmesini
sağlayabilirsiniz (ne var ki bu 32 MB RAM’li bir P166’da hiç de inandırıcı olmuyor:)
Yalnız bunu yaptıktan sonra karşınıza yine şu bizim emektâr Windows gelince
hayal kırıklığına uğramayın. Neyse, dilerseniz artık bunun nasıl olacağını görelim:
Kök dizininde (c:\) boot.ini adında, salt-okunur bir dosya olduğunu biliyorsunuz.
Boot.ini’nin üzerine yazmaktansa dosyayı boot.txt olarak yeniden isimlendirin.
(Bu sadece, bazı şeylerin ters gidebileceği düşünülerek alınması gereken ve
orijinal boot.ini dosyasını boot.txt olarak muhafaza eden küçük bir önlem.)
Sonra dosyayı Notepad ile açın. Yukarıda söylemiş olduğumuz seçenekleri, tırnak
içinde yazılmış oldukları halde göreceksiniz. Tırnak içindeki bölümlere istediğiniz
metni yazın ve dosyanızı bu kez boot.ini olarak kaydedin. Salt-okunur niteliğini
tekrar vermeyi ihmal etmeyin (bu arada boot.txt dosyasının salt-okunur özelliği
kaybolmamıştır.) Makinenizi tekrar başlatın ve yaptığınız değişikliğin sonucunu
görün.
NT’nin Sürprizleri
Programcıların, geliştirdikleri yazılımın bir köşesine minik sürprizler yerleştirmesine
artık iyice alıştık. Şimdi anlatacağımız şey de bu tarz bir yaklaşımın NT 4.0’daki
yansıması: Masaüstünde boş bir yere sağ tıkladığınızda gelen pencereden Screen
Saver sekmesine geçin. Screen Saver listesinden 3D Text (OpenGL) adlı ekran
koruyucuyu seçin. Settings bölümünde Text kısmına “I love NT” yazın ve OK deyin.
Preview’e tıkladığınızda göreceğiniz 3 boyutlu metin “good?” olacaktır. Tekrar
Settings’e gelin. Bu sefer not evil yazın ve OK deyin. Şimdi Preview’e tıkladığınızda
ise Windows NT 4.0’ı geliştiren programcıların isimleri görünecektir. Text olarak
volcano yazdığınızda ise ekran koruyucudaki 3 boyutlu metinler Amerika’daki
yanardağların isimlerinden ibaret olacaktır.
Hızlı Start
Start menüsünde dolaşırken alt menülerin çok daha hızlı bir biçimde görüntülenmesini
istiyorsanız şunu deneyin: Registry Editor’ü çalıştırın ve HKEY_CURRENT_USER\Control
Panel’e giderek Desktop’ı seçin. Sağdaki panelde MenuShowDelay değerini bulun
ve üzerine çift tıklayın. Value data bölümüne 100 yazın. Son olarak, değişikliğin
etkisini görebilmek için bilgisayarınızı tekrar başlatın.
Control Panel Nesnelerine Erişim
Burada yapacağımız işlem asıl olarak CPL dosyalarını control.exe uygulaması
ile ilişkilendirmekten ibaret. Windows NT Explorer’da, View menüsünden Options’a
gidin ve burada File Types sekmesine geçin. Kayıtlı dosya tipleri penceresinde
“Control Panel extension” adlı dosya tipini seçin ve Edit deyin. Gelen Edit
File Type penceresinde Actions bölümünün altında yer alana New düğmesine basın.
New Action diyalog kutusu gelecektir. Action kısmına open yazdıktan sonra bu
action’ı yürütecek olan uygulamayı Browse düğmesi ile tespit edin (C:\Winnt\system32\control.exe).
Daha sonra Control Panel’i açmadan çalışmak istediğiniz CPL dosyasının bir kısayolunu
oluşturun (Meselâ, Intl.cpl). Kısayolun üzerine çift tıkladığınızda CPl dosyasını
çalıştırmış olacaksınız. Eğer Control Panel’i Start menüsüne eklemek istiyorsanız
yeni bir klasör oluşturun ve onu aynen şu şekilde isimlendirin: Control Panel.{21EC2020-3AEA-1069-A2DD-08002B30309D}
NTFS Performansına Bir Katkı
Windows NT, bir NTFS diski üzerinde bir dizini listelerken (Explorer, DIR komutu
vb.), tespit etmiş olduğu her dizin ya da klasörün üzerinde bulunan ve o klasöre
son olarak ne zaman erişildiğini belirten LastAccess etiketini günceller. Dizin
sayısının çok fazla olması durumunda bu güncelleme, performansı olumsuz yönde
etkileyecektir. Registry’ye yapacağımız bir ekleme ile söz konusu performans
kaybını denetim altına almak mümkündür. Registry Editor’ü çalıştırın ve HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control
yolunu izleyin. Burada FileSystem klasörünü seçin. Sağdaki panelde boş bir yere
sağ tıklayın ve yeni bir DWORD değeri oluşturun. Ardından onu NtfsDisableLastAccessUpdate
şeklinde isimlendirin. Son erişim zamanı güncellemesinin yapılmasına engel olmak
için değer verisi olarak 1 verin ve sonra da Registry Editor’ü kapatın.
NT Kurulum Disketlerini Hazırlama
Makinenize Windows NT (Server ya da Workstation) yüklerken ihtiyaç duyacağınız
kurulum disketlerini hazırlamak için şu prosedürü izleyebilirsiniz: Önce, Windows
NT Server ya da Workstation CD’sini CD-ROM sürücünüze yerleştirin. Ardından
Start menüsünden Run komutunu verin. ?imdi, eğer disketleri hazırlamakta olduğunuz
makinede NT çalıştırmıyorsanız D:\i386\winnt /ox, NT çalıştırıyorsanız D:\i386\winnt32
/ox komutunu verin. Burada “D:” CD-ROM sürücünüzü temsil etmektedir. Bu işlem
sırasında 3 adet boş, formatlanmış diskete ihtiyacınız olacaktır.
Gezici Profiller Artık Çok Oluyor
Bildiğiniz gibi gezici (roaming) kullanıcı profilleri, server tabanlı profillerdir
ve kişisel (personal) ve zorunlu (mandatory) olmak üzere ikiye ayrılırlar. Gezici
bir profile sahip olan bir kullanıcı, herhangi bir iş istasyonundan log-off
olduğu zaman, profilin bir kopyası yerel olarak iş istasyonunun sabit diskinde
de saklanır. Gezici bir profile sahip olan diğer kullanıcıların da bu iş istasyonunu
kullanması durumunda, yerel diskte bu kullanıcıların profillerinin de birer
kopyası tutulacak ve böylece ekstra disk alanları tüketilecektir. Gezici profillerin
kopyalarının yerel diskte tutulmasını önleyecek bir düzenlemeyi Registry Editor
yardımıyla şu şekilde yapabiliriz: HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows
NT\CurrentVersion yolunu izleyin ve burada Winlogon’u seçin.
Sağdaki panelde boş bir yere sağ tıklayın ve DeleteRoamingCache değerini DWORD
tipi olarak ekleyin (eğer sağdaki panelde böyle bir değer yoksa). Son adım olarak
değer verisi bölümüne 1 girin.
Bu Sana Ders Olsun
Bir network yöneticisi olarak sizinle birlikte çalışan bir asistanınız varsa,
onun registry’ye müdahalelerde bulunmasına engel olmak isteyebilirsiniz. Uzun
gibi görünen ama aslında çok basit olan bir işlemle bu meseleyi çözebilirsiniz.
Olay şu: Start menüsünden Run komutunu verin ve Regedt32 ile Registry Editor’ü
çalıştırın. HKEY_USERS on Local
Machine penceresinde HKEY_USERS klasörünü seçili duruma getirin. Ardından, Registry
menüsünden Load Hive komutunu verin. Gelen Load Hive penceresinde ilgili kullanıcının
profil dizinine gidin ve buradaki ntuser.dat dosyasını seçin (meselâ, C:\Winnt\Profiles\uartuner\ntuser.dat).
Sonra Open deyin. Open demenizin ardından size bir Key Name sorulacaktır. Key
Name için kullanıcının logon olurken girmiş olduğu kullanıcı adını (UserID;
örneğimizde uartuner) yazın. HKEY_USERS klasörünün altında bir tane uartuner
klasörü belirecektir.
Şimdi, uartuner\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies yolunu takip edin. Policies klasörü açık ya da seçili iken Registry Editor menüsünden Edit\Add Key komutunu verin ve System adıyla yeni bir alt anahtar ekleyin. (Bu işlemleri yaparken Policies anahtarının altında System adlı bir alt anahtar olmadığını varsayıyoruz.) ?imdi System’ı seçin ve yine Edit menüsüne giderek bu kez Add Value komutunu verin. Değer ismi olarak DisableRegistryTools, veri tipi olarak da REG_DWORD verin. Değer verisi olarak da 1 girin.
Son olarak, tüm bu işlemlerin en başında HKEY_USERS anahtarı altında oluşturmuş olduğumuz ve kullanıcının profil dizini ile aynı adı taşıyan anahtarı (örneğimizde uartuner) seçin ve Registry menüsünden Unload Hive komutunu verin.
Asistanınız, bundan böyle Regedt32.exe ya da Regedit.exe’yi çalıştırmaya muvaffak olamayacaktır.
En İyi Erkek Oyuncu ??
Bilgisayarınızda Windows NT Server kurulu ise, makinenizin ait olduğu domain’de
(ya da etki alanında) üstlenebileceği 3 tane server rolü vardır. Bunlar “Primary
Domain Controller, (PDC)”, “Backup Domain Controller, (BDC)” ve “stand-alone
server” rolleridir. Cihazınız bu üç server çeşidinden birine ait olmak zorundadır.
Eğer Windows NT Workstation kullanıyorsanız, makinenizin alabileceği tek rol
“workstation” (iş istasyonu) rolüdür. NT çalıştırmakta olduğunuz bilgisayarın
hangi rolü (domain controller mı, stand-alone server mı, workstation mı?) üstlenmiş
olduğunu görmenin kolay bir yolu var. Bu metot, komut satırında net accounts
yazıp Enter tuşuna basmaktan ibaret. Ekranda beliren bilgiler içinde, son satırda
bilgisayarınızın rolü görünür. Bu bilgiler aynı zamanda sisteminizdeki password
politikalarını da görmenizi sağlar.
Server Rolüne Dikkat
Bir önceki ipucunda Windows NT Server çalıştıran bir makinenin üç tane server
rolünden birisini üstlenmek zorunda olduğunu söyledik. Bu roller, NT Server
makineye kurulurken, kurulumu gerçekleştiren yetkili birim (şahıs ya da ekip)
tarafından belirlenir. NT Server’ı bilgisayarınıza yükledikten sonra, domain
controller rolleri arasında geçiş yapabilme hakkınız saklı olmasına rağmen,
bir domain controller’dan bir stand-alone server’a (ya da tersi) geçiş yapamazsınız.
Rolü, bir domain controller olarak belirlenmiş bir server’ı bir stand-alone
server’a çevirmenin (ya da tersi) tek yolu, NT Server’ı yeniden yüklemektir.
Bu yüzdendir ki, Windows NT Server’ı kurmak için bilgisayarın yanına geldiğinizde,
cihazın network üzerinde hangi server rolünü üstleneceği sorusunun cevabını
bildiğinizden emin olun. Aksi takdirde yazılımı yeniden yüklemek zorunda kalabilir
ve değerli zamanınızın boşa harcanmasına sebep olabilirsiniz.
Logon Renginde Değişiklik
Logon ekranında (Ctrl+Alt+Del’e bastığınız sırada) gördüğünüz arka zemin rengini
değiştirmek istiyorsanız, registry’ye gidip RGB değerleriyle oynayarak bunu
yapabilirsiniz. HKEY_USERS\.DEFAULT\Control Panel yolunu izleyin ve burada Colors’ı
seçin. Registry Editor’ün sağ panelinde Background değerini bulun. Değerin üzerine
çift tıkladığınızda gelen değer verisi kısmına arzu ettiğiniz RGB değerlerini
yazın. (Örneğin, 0 0 0 siyah bir arka zemin, 255 255 255 ise beyaz bir arka
zeminin oluşmasına yol açacaktır.)
NTFS ve Diskte Parçalanma
Microsoft 1993 senesinde Windows NT’yi v3.1 olarak bizlerle tanıştırdığında
aynı zamanda yeni dosya sistemini de vitrine sunmuş oluyordu. Tahmin ettiğiniz
gibi NTFS’ten (NT File System) bahsediyoruz.
Kurumsal güçte bir işletim sisteminin güvenlik ve performans gibi ihtiyaçlarına daha tatmin edici cevaplar vermek üzere geliştirilmiş bir dosya sistemi olan NTFS’in vaatlerinden biri de disk parçalanmasının (fragmentation) gerçekleşmesini önlemekti. Ne var ki gerçekleşmeyen şey disk parçalanması değil bu vaat oldu. Neyse, demek istediğimiz şu ki, kullandığınız dosya sistemi NTFS bile olsa disk parçalanmasından kaçış yok.
Microsoft, Windows NT’ye herhangi bir disk birleştirme (defragmentation) uygulaması dahil etmedi (bunun sebebini bilen varsa nolur bize de söylesin). O yüzden burada sizlere birkaç alternatiften bahsetmek istiyoruz. Sayacağımız alternatiflerin tümü trialware; yani yazılımı sınırsız süre kullanma hakkınız yok, programı sadece belirli bir müddet kullanabiliyor ve böylece onun hakkında bir fikir edinebiliyorsunuz. Beğenirseniz ve yazılımı sürekli kullanmak isterseniz parasını ödeyip onu satın almak durumundasınız.
İlk programımız (ve belki de Windows NT için en çok kullanılan disk birleştirme aracı) Executive Software’den “Diskeeper.” Windows NT 4.0 için dizayn edilmiş olan ürünün son olarak 3.0 sürümü çıktı. Programın NT Server 4.0 sürümü 1,80 MB’lık, Windows NT Workstation 4.0 sürümü de 1,76 MB’lık ZIP dosyalar halinde download edilebilir (her ikisi de Intel x86 platformu için). Adres: http://www.execsoft.com/. Diskeeper’ı 30 gün süreyle kullanabilirsiniz. Sistem tarihini geri almak işe yaramıyor.
Raxco Software’in “PerfectDisk NT” adlı disk birleştirme uygulaması bir diğer alternatif. PerfectDisk NT, Windows NT’nin 4.0 (Server ve Workstation) versiyonu için tasarlanmış. Yazılımın son olarak 2.2 sürümü çıktı. Program, hem Alpha hem de Intel tabanlı sistemler için mevcut. 5,33 MB’lık self-extracting EXE dosyasını http://www.raxco.com/ adresinden çekebilirsiniz. PerfectDisk NT’nin 15 günlük deneme süresi var. Sistem tarihini geri almak işe yaramıyor.
Burada bahsedeceğimiz son disk birleştirme programı (aslında tüm bildiğim bunlar), Symantec’ten “Norton Speed Disk for Windows NT.” Norton Utilities for Windows NT paketinin bir parçası olan Norton Speed Disk, Windows NT 4.0 için dizayn edilmiş. Programın 1,86 MB’lık self-extracting EXE dosyasını http://www.symantec.com/trialware.new/index.html adresinden çekebilirsiniz. Norton Speed Disk’in 30 günlük deneme süresi bulunuyor. Sistem tarihinin geri çekilmesine programın nasıl tepki verdiğini ben de bilmiyorum, bunu deneme fırsatım olmadı.
Sabit diskinizin özelliklerini görüntülediğiniz pencerede Tools sekmesinin altında yer alan “Defragment Now” düğmesi, bilgisayarınıza Diskeeper ya da PerfectDisk NT’yi kurmanızın ardından üzerine basılabilir bir görünüm kazanır. Muhtemelen dikkatinizi çekmiştir, bu düğmenin üzerindeki “Defragment Now” yazısı, eğer bilgisayara böyle bir disk birleştirme programı yüklenmemişse silik gözükür. (Norton Speed Disk’i yüklediğimde ise bu silik görünüm kaybolmadı. Tabii ki bunun programı çalıştıramamakla bir ilgisi yok, Speed Disk’i kendi program grubu içerisinden çalıştırabilirsiniz.)
NT Kurulum Disketlerini Hazırlama
Makinenize Windows NT (Server ya da Workstation) yüklerken ihtiyaç duyacağınız
kurulum disketlerini hazırlamak için şu prosedürü izleyebilirsiniz: Önce, Windows
NT Server ya da Workstation CD’sini CD-ROM sürücünüze yerleştirin. Ardından
Start menüsünden Run komutunu verin. Şimdi, eğer disketleri hazırlamakta olduğunuz
makinede NT çalıştırmıyorsanız D:\i386\winnt /ox, NT çalıştırıyorsanız D:\i386\winnt32
/ox komutunu verin. Burada “D:” CD-ROM sürücünüzü temsil etmektedir. Bu işlem
sırasında 3 adet boş, formatlanmış diskete ihtiyacınız olacaktır.
Okları Atın
Kısayol simgelerindeki oku kaldırmak istiyorsanız Registry Editörü çalıştırın
ve HKEY_CLASSES_ROOT anahtarının altında yer alan Lnkfile anahtarını seçin.
Sağdaki panelde görmüş olduğunuz IsShortcut değerine sağ tıklayın ve Delete
komutunu verin. Yes diyerek silme işlemini onaylayın. Değişikliğin sonucunu
görmek için tekrar logon olmanız gerekmektedir.
Hoş Geldiniz, Yine Bekleriz
Eğer isterseniz, sisteme login olduğunuz sırada ekranda bir de Shutdown düğmesi
görebilirsiniz. Bunun için önce Registry Editörü açın (Start/Run, regedit yazın
ve OK deyin). HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\
yolunu izleyin ve Winlogon anahtarını seçin. Sağdaki panelde gördüğünüz ShutdownWithoutLogon
adlı string değerine çift tıklayın ve değer verisi olarak 1 girin. Böylece daha
logon olmadan sistemi güvenli bir şekilde kapatma hakkınız olacak. Değer 0 olduğunda
(varsayılan) logon ekranında (Ctrl+Alt+Del sonrası) böyle bir düğme yer almaz.
CHKDSK programını çalıştırmak üzere bir ayar yapmış (bozuk sektörlerin taranması, eğer varsa buradaki bilgilerin kurtarılması ve diskteki hataların düzeltilmesi amacıyla) ancak daha sonra bu düşüncenizden vazgeçmişseniz hâlâ CHKDSK’i iptal etmenin bir yolu var: Registry Editörü çalıştırın. (Buradaki durum biraz özel; onun için bu noktada Regedt32.exe uygulamasını kullanacağız, Regedit.exe’yi değil.) HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\ yolunu izleyin ve Session Manager anahtarını seçin. Sağdaki panelde BootExecute değerini bulun. Değerin üzerine çift tıklayın. Değer verisi o anda şöyle bir şey olmalıdır:
autocheck autochk * /r\DosDevice\<drive letter>:
Siz buradaki veriyi,
autocheck autochk *
şekline getireceksiniz. Böylece CHKDSK’in bir sonraki açılışta çalışmasının önüne geçmiş oluyorsunuz.
Doktor Nereye Gitti?
Dr. Watson’ın davranışını registry aracılığı ile kontrol edebilirsiniz. Start/Run
satırında regedit yazarak Registry Editor’ü çalıştırın ve HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows
NT\CurrentVersion yolunu izleyin. AeDebug anahtarını seçin. Sağdaki panelde
Auto adlı bir değer göreceksiniz. Auto’nun değer verisi varsayılan olarak 1’dir.
Bu değer debugger’ın otomatik olarak başlamasına yol açar. Bu değeri 0 yapmanız
halinde debugger otomatik olarak başlamayacak, bir uygulama hatası meydana geldiğinde
sistem ekranda sadece hatanın oluştuğuna dair bir mesaj gösterecektir. Doktorunuzu
iptal etmek istiyorsanız AeDebug alt anahtarını silerek bunu yapabilirsiniz.
Onu yeniden aktif hale getirmek istediğinizde ise komut satırında drwtsn32 -i
yazın ve enter tuşuna basın.
Recycle Bin’e Yeni İsim
Bildiğiniz gibi Recycle Bin’in ismini değiştirmek sıradan dosya ya da klasörlerde
izlediğimiz yöntemle mümkün olmuyor. Yani Recycle Bin’in simgesine sağ tıklayıp
onun ismini değiştiremiyoruz. Recycle Bin belki faremizin sağ tuşundan kaçabiliyor
ama registry ayarlarından sıyrılmak o kadar da kolay değil. Registry Editor’ü
çalıştırın, HKEY_CLASSES_ROOT\CLSID\{645FF040-5081-101B-9F08-00AA002F954E} yolunu
izleyin ve ShellFolder anahtarını seçin. Sağ panelde Attributes adlı bir binary
değer göreceksiniz. Attributes değerinin 40 olan ilk byte’ını 50 yapın. Şimdi,
Recycle Bin’e sağ tıkladığınızda açılan menüye Rename (yeniden adlandır) şeklinde
yeni bir seçeneğin ilave edilmiş olduğunu göreceksiniz. Bu seçeneği kullanarak
(ya da simgesini seçip F2 tuşuna basarak) Recycle Bin’e dilediğiniz ismi verebilirsiniz.
Hani Bunun İlk Sahibi
Windows NT’yi bilgisayarınıza yüklediğiniz sırada sizden kullanıcı (user) ve
şirket (organization) isimlerini girmeniz istenir. Bu bilgiler daha sonra Windows
NT tarafından değişik zamanlarda kullanılır (meselâ makinenize yeni bir yazılım
yüklerken). Kullanıcı ya da şirket isimlerinin değişmesi halinde bu bilgileri
de yenileme ihtiyacını duyabilirsiniz. Bunun için HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows
NT yolunu izleyin ve CurrentVersion anahtarını seçin. Sağdaki panelde, sırasıyla
şirket ve kullanıcı isimlerinin kayıtlı olduğu RegisteredOrganization ve RegisteredOwner
değerlerini göreceksiniz. Yeni bilgileri bu değerlerin değer verisi kısımlarına
yazabilirsiniz.
NumLock’a Kilit
NumLock’un açılışta on (açık) ya da off (kapalı) olma durumunu otomatik olarak
kontrol edebilirsiniz. HKEY_CURRENT_USER\Control Panel yolunu izleyin ve Keyboard
anahtarını seçin. Registry Editor’ün sağ panelinde InitialKeyboardIndicators
adlı bir değer göreceksiniz. Bu değere “0” vermeniz halinde NumLock sistemin
açılışında “OFF” konumunda olacaktır. Değere “2” (varsayılan değer verisi) vermeniz
durumunda ise NumLock “ON” olacaktır.
Logon’a Lüzum Yoksa
Windows NT’nin sunmuş olduğu logon güvenliği –ona ihtiyaç duymanız halinde–
gerçekten üstün bir özellik ancak sistemini sık sık yeniden başlatmak zorunda
olan bir kullanıcı iseniz aynı özellik sizin için rahatsız edici bir durum haline
gelebilir. Böyle bir durum söz konusu ise registry’ye yapacağınız bir müdahale
ile NT’nin otomatik olarak logon olmasını temin edebilirsiniz. İlk olarak HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows
NT\CurrentVersion yolunu izleyin ve Winlogon anahtarını seçin. Sağdaki panelde
DefaultDomainName ve DefaultUserName adlı iki tane string değeri olmalı. Bunlardan
DefaultDomainName değerinde logon olacağınız domain’in ismi, DefaultUserName
değerinde de kullanıcı isminiz yer almalı (değer verisi [value data] olarak).
Sizin yapacağınız işlem, bu bölmede iki yeni string değeri oluşturmaktan ibaret.
Yeni değerlerden biri DefaultPassword olacak ve değer verisi olarak parolanızı
vereceksiniz. İkinci yeni değerimiz ise AutoAdminLogon olacak. AutoAdminLogon’un
değer verisi bölümüne ise “1” yazacaksınız (tırnak işaretlerini koymanıza lüzum
yok). Bundan böyle, sistemi yeniden başlattığınızda, Windows NT’ye belirlemiş
olduğunuz hesap ile otomatik olarak logon olabileceksiniz. (Yalnız şunu aklınızdan
çıkarmayın: Bu prosedür tamamen güvensiz bir uygulamadır. Registry Editor’e
ulaşabilen herhangi biri sizin parolanıza da ulaşabilir.) Eğer logon ekranına
geri dönme ihtiyacı duyarsanız, logoff olduğunuz sırada (yani, ‘Shut Down/Close
all programs and log on as a different user’ seçeneği işaretli iken Yes ya da
Enter dediğiniz sırada) Shift tuşunu basılı tutmanız yeterlidir.
Diskleri Gizleyin
Sisteminizde sadece geçici (temporary), takas (swap) ve cache dosyaları tutmak
için kullandığınız bir disk sürücü olabilir. Bu sürücü muhtemelen hiçbir zaman
yedeklenemeyeceği için kullanıcıların dosyalarını burada saklaması istenmeyen
bir durum olabilir. Kullanıcıların Windows NT Explorer ile bu sürücüye ulaşmalarını
engellemek istiyorsanız, Explorer’a bu sürücünün simgesini My Computer penceresinde
göstermemesini tembih edebilirsiniz. Bu metot aslında sıkı bir güvenlik önleminden
daha çok bir kaza önleme tekniği şeklinde yorumlanabilir. Sonuçta eğer birisi,
simgesi görünmeyen sürücünün orada olduğunu biliyorsa Start/Run ya da komut
satırı aracılığı ile sürücüye yine ulaşabilir. Sürücüleri gizlemek istiyorsanız
Registry Editor’ü çalıştırın ve HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies
yolunu izleyin. Burada Explorer anahtarını seçin. Sağdaki panelde Explorer’ın
içeriğini göreceksiniz. Buraya NoDrives isminde bir DWORD değeri ekleyin. NoDrives’ın
değer verisini belirlemek için gizlemek istediğiniz sürücülere denk gelen sayıları
birbirleriyle toplamalısınız. Sürücü sayıları ise şu şekildedir: A=1, B=2, C=4,
D=8, E=16, F=32, G=64... Meselâ, D ve E sürücülerini saklamak istiyorsanız NoDrives’ın
değer verisi olarak yazacağınız sayı 8+16=24 olacaktır.
sysprep -defeat -oempreinst
reboot esnasında kurulum bilgilerinin yeniden girilmesi için
[HKEY_LOCAL_MACHINE\CurrentControlSet\Services\LanmanServer\Parameters]
"HIDDEN"=dword:00000001
Degisiklikten sonra bilgisayari yeniden baslatin.
Bilgisayarin ag komsularindan çikmasi için 1-2 saat beklemeniz gerekebilir (3*12+15=51dk)
Çöken bir PDC'i recover etmek
Domain etki alani sunucusu çöktügünde, bir BDC'i PDC'ye yükseltmenizden dogal
olarak çöken sunucunun bilgisi
olmayacaktir. Bu nedenle eski PDC yeniden aga girdiginde hala domain etki alani
sunucusu oldugunu düsünecek,
gerçekleri ögrendiginde ise hemen Netlogon servisini durduracaktir.
Bu durumu düzeltmek için yapimasi gereken islem, eski PDC'da HKLM\Security\Policy\PolSrvRo anahtarinin degerini degistirmektir.
* PDC için 0x03000000
* BDC için 0x02000000
Bir PDC yi BDC ye çevirmek için, 0x02000000 degerini atayarak sistemi yeniden baslatin.
Bu düzenlemeyi yapabilmek için, HKLM\Security\Policy\PolSrvRo anahtari üzerinde Administrators grubunun Full Control erisimi olmalidir.
Windows 95 isletim sisteminde sistem kaydini geri yüklemek
Windows 95 isletim sisteminde registry WINDOWS klasöründe bulunan
SYSTEM.DAT ve USER.DAT dosyalaridir.
Sistem bilgileri SYSTEM.DAT dosyasinda, kullanici ayarlari USER.DAT dosyasinda
tutulur. Sistem kaydinin
bozulmasi ihtimaline karsi SYSTEM.DA0 ve USER.DA0 (DAsifir) adli yedeklerden
yararlanlir.
Windows kurulumu yapildigi andaki ayarlari içeren SYSTEM.1ST dosyasi da ana
klasörde eger kullanici
tarafindan silinmemisse bulunabilir (1ST uzantisi first kelimesinden geliyor).
Eger system kaydi yedekleriyle
birlikte tahrip olursa SYSTEM.1ST dosyasi sistemi kurtarmak için ilk akla gelendir
(son çare degil).
Windows 95 registry dosyalarinin yedeklerini geri yüklemeniz gerektiginde asagidaki islemleri yapmalisiniz :
Bilgisayarinizi komut isteminde açin
Windows klasörüne geçin
Asagidaki komutlari yazin :
ATTRIB -r -s -h SYSTEM.DAT
ATTRIB -r -s -h SYSTEM.DA0
ATTRIB -r -s -h USER.DAT
ATTRIB -r -s -h USER.DA0
REN SYSTEM.DAT SYSTEM.OLD
REN SYSTEM.DA0 SYSTEM.DAT
REN USER.DAT USER.OLD
REN USER.DA0 USER.DAT
Ardindan bilgisayariniz yeniden baslatin. Umarim istediginiz sonucu alirsiniz.
Eger isler yolunda gitmezse
OLD uzantili dosyalari geri yükleyebilir ya da SYSTEM.1ST yi SYSTEM.DAT adiyla
yeniden adlandirip
WINDOWS klasörüne kopyalayabilirsiniz. O asamada USER.DAT'i fazla düsünmeyin.
Windows 98 isletim sisteminde sistem kaydini geri
yüklemek
Windows isletim sisteminde isler çok daha kolay. SCANREG uygulamasi
sayesinde registry dosyalari otomatik olarak yedeklenmektedir.
En fazla bes adet yedek dosyasi tutulur. Bu dosyalar CAB uzantisiyla sikistirilmis
olarak kaydedilmektedir.
Herhangi bir yedegi geri yüklemek istediginizde asagidaki islemleri yapmalisiniz
:
Bilgisayarinizi komut isteminde açin
SCANREG /RESTORE komutunu verin
Ekrana gelen listede çok eski olmayan ve Windows'u baslatabilmis bir yedegi
seçin
Ekrandaki direktifleri takip edin. Büyük ihtimalle bilgisayariniz yeniden basladiginda
bir sorun çikmayacak. Zaten Windows 98 de kayit problemleri büyük oranda çözülmüs
durumda.
Windows NT 4.0 isletim sisteminde sistem kaydini
geri yüklemek
Birden fazla yöntem siralanabilir. Örnegin boot esnasinda LastKnownGood
konfigürasyonu yükleyerek bir önceki basarili
logon islemindeki ayarlari geri yükleyebilirsiniz. Windows NT 4 isletim sisteminde
ControlSet'in 2 yedegi tutulmaktadir.
Yedekleme islemi bir kullanici sisteme lokal olarak oturum açtiginda yapilir.
Eger bir teyp sürücünüz varsa, isiniz kolay. Geri yükleme esnasinda daha önceden yedeklediginiz registry bilgilerinin geri yüklenmesini isteyebilirsiniz.
Bir diger yöntem ERD (Emergency Repair Disk) kullanmak. RDISK
/S komutuyla sistemin son durumuna
ait bilgilerin \WINNT\Repair klasörüne kaydedilmesini saglayin. Islem tamamlandiktan
hemen sonra,
kaydedilen bu bilgilerin bir diskete kaydedilmesi için sizi ikaz edecek. Bos
bir disket takarak devam edin.
Bu disketteki bilgileri sürekli olarak güncel tutmaya çalismalisiniz. Registry
bilgilerini geri yüklemek için önce üç adet
NT Kurulum disketine ihtiyaciniz var - çünkü ERD bir açilis disketi degil. Eger
elinizde disketler yoksa kurulum
dosyalarinin bulundugu klasörde WINNT /OX komutuyla bu disketleri hazirlayabilirsiniz.
Sistemi birinci disketle açin.
Soruldugunda R harfini tuslayarak REPAIR (Onarim) yapmak istediginiz belirtin.
Asagidaki gibi bir menü ekrana gelecek :
[X] Inspect Registry Files
[ ] Inspect startup environment
[ ] Verify Windows NT system files
[ ] Inspect boot sector
Kontrol etmek istediginiz bölümleri isaretleyin. Inspect Registry
Files seçenegi için ekrana registry bölümleri gelecek.
Kontrol etmek (geri yüklemek) istediklerinizi isaretleyerek devam edin.
[X] SYSTEM
[X] SOFTWARE
[X] DEFAULT
[X] NTUSER.DAT
[X] SECURITY
[X] SAM
ISLEM TAMAM.
NOT: Eger çok fazla sayida kullanici hesabiniz varsa SAM dosyaniz
çok büyük olabilir (En çok 40 MByte).
Yada çok fazla yazilim kurmussaniz SOFTWARE dosyasi çok büyük olabilir. Böyle
olunca toplamda
registry dosyalarinin büyüklügü bir disket kapasitesini (1.44MB) asabilir. Bu
nedenle NT kurulumunu
tamamladiktan sonra olusturacaginiz ilk repair diskini saklamanizda fayda var.
Çünkü ERD bir diskete sigmak zorunda.
DisableSavePassword (DUN)
Çevirmeli baglantilarinizda parolanin kaydedilmesini engeleyebilirsiniz.
[HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Services\RasMan]
"DisableSavePassword"=dword:00000001
Windows NT de Türkçe Karakterler
içeren bir Password ile login olma?
NT worstation`da Administrator olarak hem domaine hemde locale logon olduğumda
klavyem tüm türkçe karakterleri destekliyor. Fakat logon ekranındayken hiç bir
şekilde Türkçe karakterleri kullanamıyorum. Bu sorunu nasıl Aşabilirim?
Bu sorun registry de bulunan bir key sayesinde düzeltilebiliyor.
[HKEY_CURRENT_USERKeyboard LayoutPreload]
"1"="0000041f"
Buradaki 0000041f değeri logon ekranında Türkçe Q klavye ayarıdır.