Tıp Fakültemiz bugünkü Üniversitenin kurulmasına öncülük etmiştir. Bu amaçla 20 Aralık 1960’ta Vehbi Muhlis Dabakoğlu başkanlığında 11 kurucu üye tarafından Diyarbakır Ziya Gökalp Üniversitesini Gerçekleştirme Derneği kurulmuştur. Uzun çabalar sonucu 18 Aralık 1966 yılında ilk defa Ankara Tıp Fakültesi bünyesinde öğrenim görmek üzere, 50 öğrenci Diyarbakır Tıp Fakültesi adına öğrenime başlamıştır. Kurucu Dekanlığını Prof. Dr. Sabahattin Payzın yapmıştır. 31 Mayıs 1968 günü Ankara Tıp Fakültesi bünyesinden kurucu profesörler kurulu seçilerek Fakülte resmen kurulmuştur. 2 Temmuz 1968’te TBMM’de kadro ve bütçesinin kabulünden sonra Dekanlık Diyarbakır’da bina işleri için derhal faaliyete geçilmiş ve Sağlık Bakanlığı ile bir protokol imzalanarak Hıfzısıhha Enstitüsünün üst kısmı 2 yıllığına tahsis edilmiştir. Numune, Göğüs, Doğum hastaneleri, personelleri ile birlikte, Tıp Fakültesine devredilerek. Doğumevi arkasındaki arsada (Bugünkü Devlet Hastanesi) 120 yataklı bir baraka hastane kurulmuş ve yine 6 adet barakada anatomi, biyoloji, kimya, fizik laboratuarları Osmanlıdan kalma Sultani ve Dar ül Muallimin binaları arkasındaki arsada surların dibinde faaliyete geçirilmiştir. Fiskaya mevkiindeki eski binalar da Milli Eğitim Bakanlığınca Tıp Fakültesine tahsis edilmiştir. 1 Ekim 1969 tarihinde öğrenciler Ankara’dan getirilerek Diyarbakır’da eğitime başlatılmış ve bugünkü kampus içerisindeki binalar tamamlanıncaya kadar eğitim ve öğretime burada devam edilmiştir. Bu arada 1969 yılı bütçesinden Üniversiteye ayrılan 5.500.000 TL ile şehirden 15 km uzakta, 27000 dönüm arazi kamulaştırma ve bina proje çalışmaları sürdürülmüştür. 9 Temmuz 1972 Pazar günü törenle bu günkü Tıp Fakültesi ve Hastanesinin temeli Başbakan Ferit Melen tarafından atılmış ve 21 Ekim 1981’de bugünkü Tıp Fakültesi ve Hastanesinin açılışı yapılmıştır. Daha sonra Fiskaya mevkiinden hizmete sokulan yeni yol ve köprü; Fakülte ile şehir arasındaki mesafeyi 3 km ye indirmiştir. Toplam kullanım alanı 192.000 m2 den daha fazla olan Dicle Tıp Fakültesi ve Eğitim Araştırma Hastanesi, 1200 yataklı olup, klinik, poliklinik, ameliyathane, yoğun bakım, dershane, laboratuar ve idari blokları içermektedir. Ayrıca onkoloji ve çocuk hastaneleri ve yanık ünitesi 2008 ve 2010 yıllarında ayrı binalarda faaliyete geçirilmiştir. Kardiyoloji hastanesinin de yapımı sürmekte olup 2011 yılı içinde faaliyete geçirilmesi planlanmaktadır. Tıp Fakültesinde 240’ı öğretim üyesi olmak üzere 600 kadar öğretim elemanı görev yapmakta ve 40 Anabilim dalında yaklaşık 700 tıp fakültesi öğrencisi öğrenim ve eğitim görmektedir. Kuruluşundan bugüne kadar, binlerce hekim ve uzman hekim yetiştiren Dicle Tıp Fakültesi, Türkiye’nin dört bir yanına hekim yetiştirmekle birlikte, bölgenin en önemli sağlık güvencesi olma fonksiyonunu başarı ile sürdürmektedir.